Güneybatı Ukrayna’nın Polonya, Slovakya, Macaristan ve Romanya sınırında yer alan Zakarpatya Bölgesi; Solotvino kasabasındaki (maden işletmesinden kalan) tuz mağarası ile, bölgenin başkenti Ujgorod’da tuzla tedavi konusunda uzmanlaşmış bir enstitü ve her iki yerleşimde bulunan hastanelerin özel klinikleriyle speleoterapi, haloaerosolterapi ve kaplıca - içmece tedavileri konularında deneyime sahip bir bölgedir.

Solotvino tuz mağarasıda 1968 yılında speleoterapötik klinik (mağara tedavi kliniği) hizmete girmiş, bunu takiben bölge alerji hastanesi açılmıştır. 8 yıl süre zarfında tedavilerin etkinliği tespit edildiğinden madenin sağlık tesisi planıyla düzenlenen diğer bir bölümünde hizmete devam edilmiş, hastane geliştirilmiştir.

Speleoterapötik (ST) Klinikte hastanın yaşı, hastalığın sıklığı ve eşlik eden diğer hastalıklara bağlı olarak, günlük 5 ila 12 saat arasında değişen 5 farklı tedavi rejimi ile 4 ila 25 gün süreyle tedavi uygulanmıştır. Gündüz vakti veya gecelemeli olarak hizmet verilmiştir.

Açılışından 2010 yılına kadar 42 yıl süreyle ST Klinik olarak hizmet veren maden, teknik sorunlar sebebiyle şu an gayri faaldir. Yer altı tesisisin yenilenerek hizmete alınması, mali ve teknik imkanları yönü ile ülkede halen canlı bir konudur.

Bu 42 yıl zarfında hastane ve yer altı kliniğinde 100.000’in üzerinde hasta tedavi görmüş, (tuzla tedavi konusunda) 1.000’in üzerinde yayın, 30’un üzerinde buluş yapılmış ve tedavi rehberleri oluşturulmuştur.

Diğer taraftan bu sahada uzmanlaşmış enstitü, hastaneler ve bunların kadroları ile tedavi sürdürülmekte, bilimsel birikim geliştirilmektedir.

60 yatak kapasiteli Solotvino Bölgesel Alerji ve Göğüs Hastalıkları Hastanesinde her yıl 1.500 hasta (% 40’ı çocuk olmak üzere) tedavi görüyor, haloaerosolterapi ünitesi de bünyesinde faal kullanılıyor.

Bu yazıda bahsi geçen hastanelerde, bir tuz hava jeneratörü ve iklimlendirme şartları ile sağlanan ünite ortamında (değerler sürekli izlenerek) ST Klinik şartları simüle edilmekte ve bu yolla günlük 20 dk. - 1 saat arası süren seanslarla tedavi yapılmaktadır.

Bölge idaresinin başkenti Ujgorod’da “Ukrayna Sağlık Bakanlığı Devlet Enstitüsü Bilimsel ve Uygulamalı Tıp Merkezi / Rehabilitasyon” ismiyle enstitü kurulu olup 100 yataklı bir araştırma hastanesi bünyesinde hizmet vermektedir. Misyonu doğal faktörlerin ve bunların önceden oluşturulmuş analoglarının (bu kapsamda tuzla tedavi ve rehabilitayonun) tedavi edici ve önleyici kullanımının bilimsel temelli programlarını oluşturmaktır. 1986 Çernobil trajedisi sonrası nükleer afetten etkilenen insanların tedavisinde enstitü rol oynadı.

Sonuç olarak kliniklerde haloaerosolterapi yöntemi ve diğer tıbbi yöntemler kullanılarak ayaktan ve yatarak tedavi şeklinde hizmetler sürdürülmektedir.

Araştırma ve bilimsel çalışma bakımından birikimli ve donanımlı olan bölge kuruluşlarının (tuz mağarası ve tedavisi anlamında) dış turizm yönünden açılımının fazla olmadığı anlaşılmaktadır.

Hangi Hastalıklar Tedavi / Rehabilite Edilmektedir?

* ‌‌‌Bronşiyal astım

* KOAH 1, 2, 3 derece

* Bronkopnömoni (zatürre)

* Alerjik sinüzopatiler, kronik sinüzit, frontit, vb… KBB hastalıkları

* Sedef hastalığı, atopik dermatit ve kronik dermatit, vb… Cilt hastalıkları

Kaynaklar:

www.rehab.uzhgorod.ua

http://uoz-zak.gov.ua/korporations/soal/

https://speleoterapia.all.biz/